6 dingen die je moet weten over Jan Van Eyck…

… wil je in 2020 kunnen meepraten!

30 januari 2020

Portret van een man door Jan van Eyck
© Portret van een man door Jan van Eyck

Het kan een mens moeilijk ontgaan: 2020 is het jaar van Jan Van Eyck. In Gent maar ook in andere steden wordt de meester uitgebreid gevierd. Met deze 6 essentiële weetjes surf je mee op de hype (en passant verklappen we waar je met je museumpas terecht kunt voor meer exquis Van Eyck-plezier).

1. Hij was (misschien) de uitvinder van de olieverftechniek

Volgens Giorgio Vasari (ok, eerder het zestiende-eeuwse equivalent van een showbizz-site dan van een kwaliteitskrant) was Van Eyck de uitvinder van de olieverf. Zelfs als dat niet waar zou zijn, is het een feit dat hij een van de eersten was die de olieverftechniek perfectioneerde. Wie over dat bijzondere kleurgebruik alles wil te weten komen rept zich naar de tentoonstelling Kleureyck in het Design Museum Gent gratis met de museumpas.

2. Hij was de meester van de selfies (en andere portretten)

Van Eyck was een excellent portretschilder, en een van de mooiste werken is volgens kunstkenners wellicht een zelfportret: de ‘man met de rode tulband’ – die je tegenwoordig terugvindt op heel wat wafelkramen - zou Jan Van Eyck zelf zijn. De intense kleur, het vermetele gebruik van olieverf en Van Eycks scherpe oog voor detail zorgen ervoor dat de schilder ons aankijkt alsof hij zo uit het kader gaat springen. En dat allemaal zonder selfiestick.

2 Bis: Minpuntje: Van Eyck kende volgens sommigen de wetten van het perspectief niet goed, in tegenstelling tot zijn Italiaanse collega's. Maar klopt die mythe wel? Het kersverse wetenschapsmuseum GUM, in Gent, zoekt het voor je uit. Vanaf 21 maart loopt de expo 'Van Eyck in de Diepte. Frictie en harmonie door het oog van architecten en kunstenaars', waarin architect Patrick Seurinck de kwestie voor je uitzoekt. Spannend, net zoals dat gloednieuwe museum zelf!

3. Hij leerde zijn volk signeren

Het gebruik van het signeren van kunstwerken ontstond ergens begin de vijftiende eeuw en Van Eyck was een van de eersten die zijn naam onder zijn werk zette, meer bepaald ‘Johannes de Eyck’. Hij voegde er in sommige gevallen nog een motto aan toe: Als ich kan – wat zoveel zou betekenen als ‘zo goed ik kan’. Een vleugje beroepseer was hem duidelijk niet vreemd.

4. Er zijn maar weinig werken van hem bewaard

Er zijn niet zo heel veel Van Eycks bewaard: een twintigtal stuks, allen gedateerd tussen 1432 en 1439, zijn aan hem toegeschreven. Geen wonder dat de expo Van Eyck – een optische revolutie in het Museum voor Schone Kunsten Gent zo’n internationale belangstelling wekt: de expo brengt maar liefst de helft van de werken samen, en is daar mee de grootste Van Eyck-expo ooit. Met je museumpas betaal je uitzonderlijk een supplement van 22 euro.

5. Hij had hoge heren te vriend

Van Eyck was hofschilder aan het Bourgondische hof dat in die tijd bestuurd werd door hertog Filips de Goede. Het centrum van de Bourgondische Nederlanden situeerde zich in Brugge, en dus eert ook het Groeningemuseum in Brugge Van Eyck met een expo. Filips de Goede was voor Van Eyck ook letterlijk een goed man, want hij bezorgde hem financiële zekerheid en naast zijn schilderwerken ook een job als diplomaat.

6. Hij schilderde het Lam Gods en plein famille

Ht beroemdste werk van Van Eyck is natuurlijk het Lam Gods, het reusachtige altaarstuk dat de Gentse Sint-Baafskathedraal siert. Niet alleen Jan maar ook Hubert en volgens sommige bronnen zelfs de derde broer Lambert Van Eyck zou aan dat huzarenstuk meegewerkt hebben. Het middenpaneel, met het bloedende lam, onderging de afgelopen jaren een ingrijpende restauratie. Daarbij bleek dat onder de toplaag aan olieverf een ‘tweede’ lammetje zat, met een veel menselijker gezicht – het gezicht van de Schepper. Een beetje een bizar zicht, dat in de zestiende eeuw overschilderd zou zijn. Tsss…

Sint-Baafskathedraal Gent, www.lukasweb.be – Art in Flanders, foto Dominique Provost
© Sint-Baafskathedraal Gent, www.lukasweb.be – Art in Flanders, foto Dominique Provost

170 musea

Je kan meteen elk van onze musea binnenwandelen voor een bezoek. Niet 1 keer, maar zo vaak je maar wil!

Ontdek alle musea

301 tentoonstellingen

Bovendien kan je ook gratis of voor een kleine meerprijs unieke tentoonstellingen bezoeken in onze musea.

Ontdek alle tentoonstellingen

1 museumpas

Dit alles met slechts 1 pas. Vraag ernaar in een van onze musea of bestel hem hier.

Bestel museumpas