Druk, druk, druk

4 dingen die je nog niet wist over Christoffel Plantijn en de boekdrukkunst

15 april 2020

Houten drukletters
© Photo by Bruno Martins on Unsplash

In deze quarantainetijden wordt er over de hele wereld nogal wat afgelezen, want godzijdank hebben we toch nog steeds: het boek. Verschillende musea eren met hun collecties de boekdrukkunst of een van haar pioniers: Christoffel Plantijn. Van zodra de musea weer geopend zijn trek je erheen, gewapend met deze weetjes.

1.       Drukken = wereldvrede?

Deze drukpers kan je buiten coronatijden zien in het Maison de l’Imprimerie in Thuin. De vermelding ‘Liberty’ verwijst naar een bepaald type pers, maar de boekdrukkunst heeft op een andere manier ook veel met vrijheid te maken. De Antwerpse drukker Christoffel Plantijn dacht bijvoorbeeld dat de wereldvrede nabij was als iedereen maar toegang had tot kennis. Was het maar zo simpel…

Maison de L'Imprimerie
© Maison de L'Imprimerie

2. Prille globalisering

We weten niet wie het proces van het drukken met losse letters precies bedacht heeft - waren het de Chinezen, de Mesopotamiërs of toch Johannes Gutenberg? In ieder geval was de boekdrukkunst een prille vorm van globalisering met enorme gevolgen. Wetenschap en literatuur konden nu op grote schaal verspreid worden - denk aan de manier waarop eeuwen later het internet dezelfde rol zou spelen. Heel wat internationale musea, van Dordrecht over Nantes tot Massachusetts, besteden aandacht aan de edele kunst van het drukken - gun ze in gezondere tijden zeker een bezoekje.

3. Plantijn, de visionaire uitgever

In de Lage Landen komt de boekdrukkunst tot bloei in Antwerpen. Maar wist je dat ‘onze’ Plantijn eigenlijk een anderstalige nieuwkomer is? Hij wordt in 1520 in Frankrijk geboren en komt in 1576 op de Antwerpse Vrijdagmarkt wonen. Hij schakelde gezwind zijn hele familie in het drukkersbedrijf in. Wie graag het hele verhaal van de meester-drukker beluistert, kan terecht  bij de app 'Plantin visionair uitgever’ van het Museum Plantin-Moretus.

Museum Plantin-Moretus
© Museum Plantin-Moretus

4. Van boek naar kunst

Tenslotte is de drukkunst veel meer dan een manier om boeken uit te geven - het heet niet voor niets ‘kunst’. Gravures, lithografieën, portfolio’s, affiches, … In het Antwerpse Museum De Reede bijvoorbeeld staat alles in teken van de grafische genialiteiten van vooral Rops, Goya en Munch. Wat er daarnaast nog allemaal mogelijk is aan kunst ontdek je in dit filmpje van het Centre de la Gravure et de l’Image Imprimée. De expo ‘Tralala l’art’ is helaas geannuleerd, maar geniet gerust van de mooiste hedendaagse producten van deze eeuwenoude uitvinding.

Vergeet niet om, wanneer dat opnieuw toegelaten is, de Belgische musea rond de boekdrukkunst te gaan verkennen in levende lijve - gratis met je museumpas. We kijken er zoooo hard naar uit...

170 musea

Je kan meteen elk van onze musea binnenwandelen voor een bezoek. Niet 1 keer, maar zo vaak je maar wil!

Ontdek alle musea

240 tentoonstellingen

Bovendien kan je ook gratis of voor een kleine meerprijs unieke tentoonstellingen bezoeken in onze musea.

Ontdek alle tentoonstellingen

1 museumpas

Dit alles met slechts 1 pas. Vraag ernaar in een van onze musea of bestel hem hier.

Bestel museumpas