Werelddag voor het Audiovisueel Erfgoed: 27 oktober

De Werelddag voor Audiovisueel Erfgoed werd in het leven geroepen door Unesco om het belang van audiovisueel materiaal en geluidsdocumenten in de verf te zetten.

27 oktober 2018

Dirk Destoop – Argos.
© Dirk Destoop – Argos.

Sinds 2005 staat 27 oktober in het teken van audiovisueel erfgoed. Dit omvat analoge en digitale film, radio, tv, geluidsopnames en video van over de hele wereld. Sinds de 20ste eeuw zijn dergelijke bronnen namelijk erg belangrijke informatiedragers geworden. Maar hoe stabiel bits en bytes ook mogen lijken, is dit materiaal erg kwetsbaar. Veel ervan dreigt echter verloren te gaan door slecht beheer of technologische akkefietjes. Daarom wordt er op de Werelddag voor Audiovisueel Erfgoed op gewezen hoe essentieel het is om ook dit erfgoed naar behoren te bewaken en te bewaren. Wereldwijd dragen archieven, bibliotheken, musea en tv-kanalen vandaag hun steentje bij tot deze bewustwording. Zo ook de museumPASSmusées!

We kozen twee werken van kunstenaars die bekend zijn voor hun audiovisuele beeldtaal en die in collecties zitten van musea die je kan gaan bezoeken met je museumpas.

Audiovisueel.
© Audiovisueel.

Uit de collectie van Argos: Anouk De Clercq

Argos, centrum voor kunst en media in Brussel is bij uitstek de plek voor hedendaagse audiovisuele kunst in België. Met een collectie van zo’n 5000 kunstenaarsfilms en -video's van tussen 1960 en vandaag, zou het ongehoord zijn dit centrum op deze dag van het Audiovisueel Erfgoed over te slaan. Om maar te zwijgen over Argos’ expertise op het vlak van restauratie, behoud en beheer van deze jonge kunstvorm. Het centrum beschikt ook over een unieke mediatheek waar je 4000 film- en video’s vindt en verschillende boeken, catalogi en kunstmagazines kan raadplegen die je wegwijs maken in de audiovisuele kunst en visuele cultuur.

Een van de kunstenaars uit de collectie van Argos is Anouk De Clercq. In de video’s die ze maakt, exploreert ze onder andere het potentieel van computers om verschillende werelden te creëren. Daarbij heeft ze een uitgesproken interesse in wat er zich bevindt tussen het zichtbare en het imaginaire. Ze is door heel wat prijzen gelauwerd en haar werk is al te zien geweest in onder andere Tate Modern, Whitechapel Art Gallery, Centre Pompidou, Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia en Transmediale.

Dirk Destoop – Argos.
© Dirk Destoop – Argos.

Motion for Stockhausen (2000)

Haar werk Motion for Stockhausen uit 2000 was oorspronkelijk gemaakt als achtergrond voor een performance. De gebruikte beelden zijn in feite afkomstig van de oudste Belgische filmopname uit 1904, namelijk Film Médicaux van Arthur Van Gehuchten. Deze neuroloog was een pionier in klinische cinematografie die patiënten zorgvuldig vastlegde op beeld. Het zijn de bewegingen van deze mensen die De Clerq opnieuw kadert met haar eigen video. De 11 minuten en 57 seconden durende film is door dit hergebruik van historische beelden dubbel relevant binnen het kader van conservatie van audiovisueel erfgoed.

Argos – Anouk De Clercq, 'Motion for Stockhausen', 2000.
© Argos – Anouk De Clercq, 'Motion for Stockhausen', 2000.
Argos – Anouk De Clercq, 'Motion for Stockhausen', 2000.
© Argos – Anouk De Clercq, 'Motion for Stockhausen', 2000.

Uit de collectie van M HKA: Marie-Jo Lafontaine

Niet ongewoon voor een hedendaagse kunstmuseum, heeft M HKA ook oog voor film en audiovisuele kunst. De vaste collectie wordt voortdurend uitgebreid, waarbij er onder andere aandacht wordt besteed aan het belang van het ‘performatieve’ en het sociaal geëngageerde van hedendaagse kunst. Momenteel omvat de collectie van M HKA zo’n 4.750 werken van 691 verschillende kunstenaars.

De internationaal gerenommeerde Marie-Jo Lafontaine is één van deze kunstenaars. Ze heeft een uitgebreid oeuvre dat gaat van fotografie en wandtapijten tot schilderijen. Terugkerende thema’s zijn geweld, identiteit, seksualiteit en de dood, waarbij ze telkens een zeker dubbelzinnig element aanhaalt. Haar installaties worden gekenmerkt door overweldigende muziek en een zekere monumentale opstelling van de schermen of toestellen. Ook het herhalen van dezelfde beelden is typisch voor Lafontaines aanpak. Naar een verhaallijn hebben de toeschouwers echter vaak het raden.

M HKA – Museumnacht 2017.
© M HKA – Museumnacht 2017.

La Batteuse de Palplanches (1979)

Deze video-installatie van 59 minuten en 57 seconden was één van de eerste installaties die Lafontaine creëerde. Hiervoor zette ze vier tv-schermen samen die beelden tonen van een heimachine die een paalwand in de grond drijft. De typische herhaling van Lafontaine was in dit werk reeds van tel: het beeld wordt telkens opnieuw gespeeld, waardoor de mechanische actie van dit mondaine tafereel een monumentaal karakter krijgt. De kracht van de machine zelf wordt op die manier bijna gerepresenteerd. In 2007 werd La Batteuse de Palplanches door Lafontaine geschonken aan M HKA.

Clinckx – Marie-Jo Lafontaine, 'La Batteuse de palplanches', 1979.
© Clinckx – Marie-Jo Lafontaine, 'La Batteuse de palplanches', 1979.

124 musea

Je kan meteen elk van onze musea binnenwandelen voor een bezoek. Niet 1 keer, maar zo vaak je maar wil!

Ontdek alle musea

254 tentoonstellingen

Bovendien kan je ook gratis of voor een kleine meerprijs unieke tentoonstellingen bezoeken in onze musea.

Ontdek alle tentoonstellingen

1 museumpas

Dit alles met slechts 1 pas. Vraag ernaar in een van onze musea of bestel hem hier.

Bestel museumpas