Aanmelden

Hoe het Louvre zijn toekomst heruitvindt:

bezoekers centraal, met oog voor maatschappelijke impact



 

Tijdens museumCONNECTmusées, kennis- en netwerkevent van museumPASSmusées, gaf Gautier Verbeke (directeur Médiation et Développement des Publics, Musée du Louvre (voormalig directeur Médiation Louvre-Lens), een inspirerende inkijk in de publieksstrategie van het wereldberoemde museum. Vanuit zijn ervaring bij zowel het Louvre Parijs als het Louvre-Lens schetste hij twee verschillende museummodellen en de uitdagingen waarmee grote culturele instellingen vandaag worden geconfronteerd. Centraal stonden bezoekerservaring, maatschappelijke relevantie, toegankelijkheid en de toekomstvisie van het Louvre.




Louvre Parijs versus Louvre-Lens: 2 complementaire modellen

Louvre Parijs

Het Louvre in Parijs ontvangt jaarlijks ongeveer 9 miljoen bezoekers, met een dagelijkse bezoekerslimiet van 30.000 personen sinds 2022. Voor de coronacrisis werden pieken tot 45.000 bezoekers per dag geregistreerd.

De bezoekerspopulatie bestaat voor ongeveer 70% uit internationale bezoekers, waarvan 60% voor het eerst het museum bezoekt. Slechts 5% van de bezoekers zijn scholieren, wat neerkomt op minder dan 500.000 leerlingen per jaar.

De gemiddelde bezoekduur bedraagt 2 uur en 30 minuten. Toch trekt één werk disproportioneel veel aandacht: ongeveer 80% van de bezoekers begeeft zich naar de Salle des États om de Mona Lisa te zien. De gemiddelde kijktijd bedraagt slechts 23 seconden, vaak in weinig comfortabele omstandigheden.

Sinds januari geldt een gedifferentieerd tarief:

  • €22 voor bezoekers uit de Europese Unie;
  • €32 voor bezoekers van buiten de EU.

Deze prijsverhoging had geen merkbare impact op de bezoekersaantallen van internationale toeristen. De ticketverkoop vormt met ongeveer 125 miljoen euro de belangrijkste inkomstenbron van het museum.


Louvre-Lens

Louvre-Lens vertegenwoordigt een fundamenteel ander model. Het museum richt zich sterk op regionale verankering en toegankelijkheid. Ongeveer 70% van de bezoekers komt uit de regio, en ook groepen die traditioneel minder aanwezig zijn in musea zijn er beter vertegenwoordigd.

De gratis toegankelijke permanente collectie, Galerie du Temps, verlaagt de drempel voor een breed publiek. Door intensieve samenwerkingen met scholen, verenigingen en lokale bewoners wordt het museum ervaren als een ontmoetingsplaats voor de gemeenschap, eerder dan als een toeristische trekpleister. 


Uitdagingen rond bezoekersstromen

Een van de grootste uitdagingen voor het Louvre Parijs blijft de extreme concentratie van bezoekers rond de Mona Lisa.

De huidige situatie leidt tot:

  • overbelasting van de Salle des États
  • een beperkte kijkervaring
  • moeilijkheden voor gidsen en bemiddelaars
  • frustratie bij bezoekers

Om dit probleem aan te pakken maakt het museum werk van een nieuwe presentatie van het schilderij binnen het project "Louvre Nouvelle Renaissance". Daarbij wordt een grotere en meer pedagogische ruimte voorzien, met aandacht voor kijkcomfort, contextualisering van het werk en betere bezoekersstromen.

Daarnaast vormt de oriëntatie van bezoekers onder de glazen piramide een belangrijk aandachtspunt. Veel bezoekers ervaren de aankomst als verwarrend en hebben moeite om hun bezoek efficiënt te organiseren.


Het project "Louvre Nouvelle Renaissance"

Om de toekomst van het museum veilig te stellen werkt het Louvre aan een ambitieus transformatieproject: “Louvre Nouvelle Renaissance”.

Belangrijkste elementen:

  • aanleg van een tweede toegang via de Colonnade de Perrault
  • betere spreiding van bezoekersstromen
  • verbetering van onthaal en oriëntatie
  • modernisering van publieksvoorzieningen
  • herinrichting van bepaalde presentatie- en bemiddelingsruimtes

De opening van deze nieuwe toegang is voorzien voor het begin van de jaren 2030.


Nieuwe vormen van bemiddeling

Verbeke benadrukte dat museale bemiddeling vandaag veel verder gaat dan klassieke rondleidingen.

Het Louvre werkt aan:

  • herziening van bemiddelingsinstrumenten zaal per zaal
  • uitbreiding van digitale toepassingen
  • verbetering van toegankelijkheid voor diverse doelgroepen
  • meer aandacht voor herkomstonderzoek en koloniale geschiedenis
  • permanente actualisering van het museale verhaal

Als voorbeeld werd de Galerie des cinq continents  aangehaald, waar bezoekers meer context krijgen over de oorsprong en circulatie van collectiestukken.

Daarnaast onderzoekt het museum hoe de fysieke aanwezigheid van bemiddelaars in de zalen kan worden uitgebreid, afhankelijk van beschikbare financiering via mecenaat.


Educatieve en maatschappelijke rol

Volgens Verbeke moeten musea vandaag niet alleen kennis overdragen, maar ook bijdragen aan maatschappelijke cohesie en kritisch denken.

Het Louvre ontwikkelt daarom verschillende outreach-programma's:

  • samenwerking met steden en lokale gemeenschappen
  • activiteiten in ziekenhuizen en gevangenissen
  • projecten met dans- en cultuurorganisaties
  • opleidingen voor leerkrachten
  • specifieke programma's voor scholen

Een belangrijk toekomstproject is "Louvre des Savoirs", dat tegen het begin van de jaren 2030 jaarlijks 900.000 scholieren wil ontvangen. Dit ambitieuze doel is gekoppeld aan de realisatie van de tweede toegang tot het museum.

Belangrijkste inzichten

De presentatie maakte duidelijk dat beide Louvre-instellingen vertrekken vanuit verschillende realiteiten:

  • Louvre Parijs beheert een uitzonderlijke internationale aantrekkingskracht maar kampt met uitdagingen rond toerisme, bezoekersstromen, toegankelijkheid en slechts beperkte vertegenwoordiging van binnenlandse en lokale bezoekers.
  • Louvre-Lens toont hoe een museum diep lokaal verankerd kan zijn en actief nieuwe publieken kan betrekken.

Beide instellingen delen echter dezelfde ambitie: het museum positioneren als een relevante maatschappelijke actor die kennis, ontmoeting en participatie stimuleert.

Lopende projecten en aandachtspunten

  • Verdere uitrol van communicatie rond de herkomst van collectiestukken.
  • Realisatie van het project Louvre Nouvelle Renaissance.
  • Uitbreiding van educatieve programma's voor scholen: ambitie om iedere scholier min. 3 keer in zijn “loopbaan” te ontvangen, maw. de opbouw van een langetermijnrelatie.
  • Integratie van digitale en inclusieve bemiddelingsvormen.
  • Versterking van de aanwezigheid van bemiddelaars in de museumzalen.
  • Voortzetting van lokale samenwerkingen en participatieve projecten.

Conclusie

De presentatie van Gautier Verbeke bood een inspirerende inkijk in de manier waarop het Louvre nadenkt over zijn toekomst. Zowel in Parijs als in Louvre Lens staat de bezoeker centraal, maar telkens vanuit een andere context. De uitdagingen rond massatoerisme, toegankelijkheid, educatie en maatschappelijke relevantie vereisen voortdurende innovatie. Het Louvre positioneert zich daarbij niet enkel als bewaarplaats van erfgoed, maar ook als een actieve speler in het publieke debat en het sociale weefsel van de samenleving.

Voor de deelnemers van museumCONNECTmusées bood de presentatie een inspirerend voorbeeld van hoe een internationaal topmuseum blijft investeren in een toekomstgerichte bezoekerservaring, zonder zijn maatschappelijke opdracht uit het oog te verliezen.