Musea als medicijn

Dat kunst máken je mentale gezondheid ten goede kan komen, tonen de effecten van creatieve therapie. Aan deze artistieke uitlaatklep voor innerlijke demonen zijn zelfs musea gewijd, zoals het Art et marges museum en het Museum Dr. Guislain. Maar wist je dat ook kunst bekijken en musea bezoeken bewezen voordelen hebben?

Zo was er bijvoorbeeld Brits onderzoek dat mensen kunstreproducties in een onderzoekscentrum liet bekijken én de originele werken in een museum. In het tweede geval bleken de stoffen die zorgen voor stress, angst, depressie, hartziekten, diabetes in het bloed van de proefpersonen te dalen. Hoe komt dat? Waarom is een museumbezoek goed voor je gezondheid?

Onderzoekers noemen een museum een ‘derde plek’: een plaats die niet thuis is, maar evenmin je werk of school. Net als een park, café of bibliotheek is het een openbare plek die je deelt met anderen, waar minder van je wordt verwacht. Elders ben je misschien patiënt, baas of redder in nood, maar tijdens een museumbezoek mag je die rol en hiërarchie vergeten. Bovendien geniet je in een museum de vrijheid om te kiezen wat je aanspreekt in een expo. Je wandelt rond, pikt hier en daar iets mee en op het einde is er geen examen.

De wereld buiten het museum mag je even in het lockertje laten. Enkele uren lang ben je verlost van de drukte en de zorgen. Je kan er zelfs even in een compleet andere wereld stappen, zoals die van het Gallo-Romeins museum in Tongeren, het AfricaMuseum in Tervuren of de mijnindustrie van Le Bois du Cazier in Marcinelle.

In de meeste musea hangt een rustige sfeer met veel lucht en licht. Het is er stil, geordend en netjes. Je kan er eindelijk vertragen en tijd nemen. Om langer dan enkele seconden naar iets te kijken, om je gedachten de vrije loop te laten of om tegen elkaar ‘vind ik leuk’ te zeggen, zonder op je smartphone te tikken.

Of je nu iets voelt bij een abstract, expressief werk of geraakt wordt door een grimas in een schilderij of foto: wat taal niet kan, kan kunst soms wel. Naar kunst kijken kan je een gevoel van verbinding geven, kan je zelfs troosten of uit je mentale cocon halen. Wetenschappers dichten een museum immers ‘transitionele’ kracht toe: je geraakt een stap verder, bijvoorbeeld om iets waarmee je worstelt een plaats te geven. Je connecteert, vindt een inzicht, maakt een klik - zonder dat er gepraat moet worden.

Beweging is goed voor je mentale gezondheid, ook dat is welbekend. In grote musea kom je zonder moeite aan 10.000 stappen. Een wandeling door indrukwekkende museumparken of de enorme collecties van het Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis, het Openluchtmuseum Bokrijk of het Museum voor Schone Kunsten van Doornik doet iedere bezoeker deugd.